Azure OpenAI of Claude via AWS Bedrock en Google Vertex: welke route houdt je data in 2026 in de EU?

Zes leveranciers, onafhankelijk van elkaar, vroegen op 18 september 2026 exact hetzelfde voor Europese verwerking: tien procent.

Azure rekende voor GPT-5.6 Sol op een Data Zone-deployment $4,40 per miljoen inputtokens tegen $4 op Global Standard. Google Vertex zet Gemini 3.8 Flash op $0,825 tegen $0,75 op het globale endpoint.

Mistral noemt het 1,1x lijstprijs, Anthropic noemt het een premium van tien procent, OpenAI noemt het een uplift van tien procent.

Alleen AWS draait de formulering om: een EU-inferentieprofiel kost de standaardprijs, en je krijgt ongeveer tien procent korting als je het globale profiel neemt. In bedragen komt het op hetzelfde neer: voor Claude Sonnet 5.5 in Frankfurt $2 / $10 globaal en $2,20 / $11 met het EU-profiel.

Dat is geen afspraak tussen leveranciers, en dat bleek vier dagen later: voor GPT-6 Sol en Luna rekent Microsoft op de EU Data Zone twintig procent extra.

De tweede rekening is minder zichtbaar en meestal belangrijker: op een EU-route loop je vaak achter op het nieuwste model. Hieronder staat per cloud wat je instelt, wat je daarmee wel en niet in Europa houdt, en hoe je achteraf aantoont dat het klopte.

Zoek je in plaats daarvan het overzicht per modelfamilie — welke aanbieder überhaupt een Europese optie heeft — dan is AI-modellen in de EU draaien de betere ingang. Deze pagina gaat over de cloud waar je het contract mee sluit.

De vraag is niet of het mag, maar wie je verwerker wordt#

"Data in de EU" is geen knop maar vier verschillende lagen, en leveranciers beloven ze zelden alle vier.

• Inferentie: waar de GPU je prompt daadwerkelijk verwerkt.
• Opslag in rust: waar geüploade bestanden, caches en threads blijven staan.
• Logging en misbruikmonitoring: waar een kopie van je prompt terechtkomt als een classifier aanslaat.
• Control plane: waar API-sleutels, facturatie en gebruiksstatistieken leven.

De routes hieronder dekken laag één en twee vrijwel allemaal. Laag drie en vier zijn waar ze uit elkaar lopen.

Daaronder ligt de vraag die je jurist stelt: wie is de verwerker? Op Bedrock en Google Cloud is dat de cloudleverancier, niet de modelmaker.

Anthropic zegt dat met zoveel woorden in de eigen retentiedocumentatie.

Dat verplaatst je verwerkersovereenkomst van Anthropic Ireland naar AWS of Google. Wat dat per abonnement betekent staat in de DPA-pagina over Claude en die over ChatGPT.

Wat je per route instelt, en hoe je het aantoont#

Deze tabel is onze eigen samenvatting van de leveranciersdocumentatie, opgehaald op 18 september 2026. Per rij staat de bron; de volledige lijst staat onderaan.

De kolom "hoe je het aantoont" is de kolom die in aanbestedingen en audits telt. Drie routes geven je een machinaal controleerbaar spoor, de rest alleen een instelling die iemand ooit goed heeft gezet.

Azure: de enige route die EU-verwerking standaard verkoopt#

Microsoft splitst deployments in drie smaken: Global, Data Zone en geografie-gebonden. Alleen de laatste twee begrenzen waar je prompt verwerkt wordt.

Een Data Zone-deployment in een Foundry-resource in een EU-lidstaat wordt volgens Microsoft verwerkt in die of een andere EU-lidstaat. Data in rust blijft hoe dan ook in de geografie die jij aanwijst.

Eén detail wordt zelden geciteerd en is voor een DPIA goud waard: voor modellen die in de Europese Economische Ruimte zijn uitgerold, bevinden de Microsoft-medewerkers die gemarkeerde content beoordelen zich zelf ook in de EER.

Let wel op de reikwijdte van het woord Europa. De EU Data Zone volgt de Azure EU Data Boundary, en die kan behalve EU-lidstaten ook EVA-landen als Noorwegen en Zwitserland omvatten.

Microsoft mag daar volgens de eigen documentatie zonder voorafgaande aankondiging regio's aan toevoegen.

Wat het kost. Voor de GPT-5.6-familie lag Data Zone op 1,1x: GPT-5.6 Sol (kort contextvenster) stond op 18 september op $4 input en $20 output per miljoen tokens op Global Standard en op $4,40 en $22 op Data Zone. Voor GPT-6 Sol en Luna rekent Microsoft op de EU Data Zone twintig procent toeslag: Sol kost daar $2,40 input en $12 output.

De rest van de prijslijst staat bij de Azure OpenAI-tarieven en PTU-prijzen.

Wat je inlevert. We liepen op 18 september 2026 de Data Zone-tabel voor Europa langs: negen regio's, van francecentral tot westeurope, met GPT-5.4, GPT-5.5 en de hele GPT-5.6-familie.

gpt-6-astra staat er niet tussen, terwijl het op de Amerikaanse Data Zone-tabel wel gewoon staat. Dat is geen toeval maar beleid: Microsoft zet nieuwe modellen eerst op Global, dan op Data Zone, dan pas geografie-gebonden.

GPT-6 Sol en Luna kwamen op 22 september wel direct op de EU Data Zone, maar alleen in Standard: Priority Processing voor Sol is er alleen op Global en de Amerikaanse Data Zone.

En Claude op Azure? Die kun je sinds kort in Microsoft Foundry deployen, maar de region scope gaat daar niet verder dan Global of een Data Zone die de Verenigde Staten betekent. Een Europese Data Zone bestaat voor Claude op Azure dus niet.

Wie Claude-first werkt en toch alles op Azure wil houden, loopt hier vast. Dat is precies waarom de volgende twee routes bestaan.

AWS Bedrock: het EU-profiel hangt af van je bronregio#

Bedrock regelt geografie via inferentieprofielen. Kies je een profiel met de prefix eu, dan blijft het verzoek volgens AWS binnen die geografie en blijft je data in de AWS-regio's waar ze al stond.

Prompts en antwoorden kunnen tijdens dat routeren wel je bronregio verlaten.

Bedrock bewaart standaard geen input en output; bij Claude Fable 5 en 5.1 bewaart AWS het verkeer tot 30 dagen voor misbruikdetectie, en dat gebeurt dan in de bestemmingsregio. Al het verkeer blijft versleuteld op het AWS-netwerk en gaat niet over het publieke internet.

Hier zit de val die we in meer dan één architectuurreview zijn tegengekomen.

Welke regio's het EU-profiel gebruikt, hangt af van waar je het aanroept.

Vanuit Frankfurt routeert het naar zes regio's in EU-lidstaten: Frankfurt, Stockholm, Milaan, Spanje, Ierland en Parijs. Roep je het aan vanuit Londen of Zürich, dan komt die stad erbij, en die twee liggen juridisch buiten de EU en de EER.

Voor het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland bestaan adequaatheidsbesluiten, dus doorgifte is toegestaan. Maar "binnen de EU" is het niet, en in een aanbesteding waarin dat letterlijk is uitgevraagd is dat verschil geen semantiek.

Wil je strikt EU-lidstaten, roep het profiel dan aan vanuit een EU-lidstaat zoals Frankfurt en controleer de bestemmingen met GetInferenceProfile; AWS raadt zelf af om alleen op het voorvoegsel te vertrouwen. Een enkele EU-regio als alternatief bestaat voor Opus 5.5 en Sonnet 5.5 niet, want die hebben in de EU geen In-Region-endpoint.

Twee configuratiedingen die mensen vergeten. Gebruikt je organisatie Service Control Policies om ongebruikte regio's te blokkeren, dan moet je alle bestemmingsregio's uit het profiel toestaan, anders faalt de aanroep.

En de tweede: op Bedrock is AWS de verwerker. Anthropic krijgt je prompts niet te zien, want modelleveranciers hebben geen toegang tot de deployment-accounts waarin hun model draait.

Wat je inlevert. Claude Fable 5.1 draait op Bedrock wel via het globale endpoint, maar regionale endpoints bestaan voor dat model alleen in us-east-1.

Wil je dat model aan één Europese regio vastpinnen, dan kan dat op Bedrock per 18 september 2026 niet; voor die eis zak je terug naar Sonnet 5, Opus 5 of Haiku 4.5.

Voor Claude Sonnet 5.5, uitgebracht op 28 september, stond op 29 september 2026 alleen het globale profiel op de Bedrock-modelkaart. Per 6 oktober 2026 heeft Sonnet 5.5 daar ook een EU-profiel (eu.anthropic.claude-sonnet-5-5), met vanuit Frankfurt dezelfde zes bestemmingen in EU-lidstaten; een regionaal endpoint in de EU is er niet.

Claude Opus 5.5, uitgebracht op 22 september, staat wel op het EU-profiel van Bedrock (eu.anthropic.claude-opus-5-5), maar heeft in Europa geen regionaal endpoint. Het staat niet vermeld als open voor alle Bedrock-klanten: controleer Model access in de AWS-console.

Voor de OpenAI-modellen op Bedrock is het antwoord al wel zwart op wit: de modelkaarten van GPT-6 Sol en GPT-6 Luna (op Bedrock sinds 22 september) en van GPT-6 Astra (sinds 8 september) laten vanuit alle Europese bronregio's alleen het globale profiel toe. Dat profiel routeert volgens AWS naar elke commerciële regio wereldwijd, dus voor GPT-6 is Bedrock geen EU-route.

Google Vertex: het EU-endpoint dat alleen EU-lidstaten bevat#

Google onderscheidt globale, multiregionale en regionale endpoints. Zet je de region-parameter op eu, dan gaat je verkeer naar aiplatform.eu.rep.googleapis.com en verdeelt Google het over regio's binnen die geografie.

Die keuze kost tien procent boven het globale endpoint, voor Claude en voor Gemini.

Google is expliciet over wat het globale endpoint níet is: verzoeken daarnaartoe kunnen overal ter wereld verwerkt worden en bieden geen enkele residency-garantie. Dat is de standaardinstelling in de meeste voorbeeldcode.

Anders dan bij AWS bevat de EU-multiregio van Google alleen EU-lidstaten. Voor wie het onderscheid tussen EU en EER-plus-adequaatheid scherp moet houden, is dit de rustigste route.

De keerzijde is de toeslag van tien procent boven het globale endpoint. Dat is in bedragen hetzelfde verschil als tussen het EU- en het globale profiel op Bedrock.

De directe API's: waar Claude-first tegen een muur loopt#

Wij bouwen standaard op Claude. Dan is dit de vervelendste zin uit ons eigen bronnenonderzoek: de first-party API van Anthropic heeft geen Europese optie.

De parameter inference_geo accepteert twee waarden, us en global. De werkruimte-geo kent er één, us, en die is na aanmaak niet meer te wijzigen.

Kies je us, dan betaal je 1,1x — voor verwerking in Amerika. Samen met de Amerikaanse Data Zone voor Claude in Foundry is dat de enige plek in dit overzicht waar de toeslag van tien procent je geen stap richting de EU brengt.

Claude met Europese verwerking loopt dus verplicht via AWS of Google Cloud. Dat is geen tekortkoming van het model maar een eigenschap van de route, en het is de reden dat we bij AVG-gevoelige projecten vrijwel altijd op Bedrock of Vertex landen.

Let ook op de retentieregel: Claude Fable 5.1, Mythos 5.1 en Fable 5 vereisen dertig dagen dataretentie en vallen niet onder zero data retention, tenzij Anthropic dat uitdrukkelijk toestaat.

OpenAI direct kan wel EU, en goed ook: eu.api.openai.com dekt zowel opslag als verwerking voor de regio Europa, gedefinieerd als EER plus Zwitserland. OpenAI laat TLS-terminatie in de regio plaatsvinden via Cloudflare Regional Services.

Er zitten twee drempels op. De EU-endpoints vereisen goedkeuring voor zero data retention, aangepaste misbruikmonitoring of een vergelijkbare regeling, en je moet via sales worden vrijgegeven.

Ter vergelijking: het Britse endpoint gb.api.openai.com biedt alleen opslag in regio, geen verwerking. Europa is een van de weinige regio's waar OpenAI beide doet.

Standaard bewaart OpenAI misbruikmonitoringlogs maximaal dertig dagen, en API-data wordt sinds 1 maart 2023 niet gebruikt voor training tenzij je daar zelf voor kiest.

Mistral is het Europese antwoord dat je nog steeds bewust moet aanzetten: api.eu.mistral.ai tegen 1,1x lijstprijs. Let op dezelfde reikwijdtevraag als bij AWS: Mistral spreekt van datacenters in EU- en EVA-landen, dus ook hier is Europa ruimer dan de EU.

Het control plane wordt niet regionaal — accountconfiguratie, API-sleutels, facturatie en gebruiksanalyses kunnen buiten de gekozen geografie blijven.

Gemini direct is voor Nederlandse eindgebruikers geen optie op het gratis quotum van de Gemini Developer-API. Google staat gebruik voor gebruikers in de EER, Zwitserland en het VK alleen toe op de betaalde diensten.

Dat is een licentieregel, geen dataregel. Voor wie in de EER, Zwitserland of het VK zit, gelden volgens de Gemini API-voorwaarden ook op het gratis quotum de databepalingen van de betaalde diensten; elders gebruikt Google die input om producten te verbeteren.

Wat Europese verwerking werkelijk kost#

De toeslag is bijna overal gelijk, dus de vraag is wat tien of twintig procent op jouw volume doet.

Rekenvoorbeeld, geen klantcijfer. Verbruik je vijftig miljoen inputtokens en tien miljoen outputtokens per maand op GPT-6 Sol, dan is dat $100 plus $100 tegen de standaardprijs.

Op de EU Data Zone van Azure wordt dat $120 plus $120: $40 per maand extra, ofwel $480 per jaar. Via het EU-endpoint van OpenAI zelf is het $220, mits je organisatie daarvoor is goedgekeurd.

Voor een middelgroot mkb-volume is dat zelden de post waarop een AVG-besluit sneuvelt.

De echte kosten zitten in de inrichting: je DPIA, je verwerkersregister, je logging-afspraken en het testwerk om van model te wisselen als je EU-route het nieuwste model nog niet heeft. Wat dat aan tokens kost staat in het kostenoverzicht van AI voor bedrijven.

Wat je opgeeft op Bedrock en in Foundry: het nieuwste model#

Zo staat het per route, gemeten op 18 september 2026 en voor Bedrock en Vertex bijgewerkt op 6 oktober 2026.

• Azure EU Data Zone: GPT-5.6-familie wel, GPT-6 Astra op 18 september niet; GPT-6 Sol en Luna sinds 22 september wel, tegen 1,2x.
• AWS Bedrock: Sonnet 5 en Opus 5 wel; Opus 5.5 en Sonnet 5.5 op het EU-profiel, maar zonder regionaal endpoint in Europa; Fable 5.1 zonder EU-profiel en regionaal alleen in us-east-1.
• Anthropic direct: geen EU, ongeacht het model.
• Vertex eu: per 6 oktober 2026 staan Opus 5.5, Sonnet 5.5, Sonnet 5, Haiku 4.5 en Fable 5.1 in de EU-kolom van de residency-tabel van Google.

Plan er dus op. Bouw je applicatie zo dat het model een configuratiewaarde is en niet een aanname in je code, want op een EU-route wissel je vaker van model dan op een globale.

Dat is ook onze standaard bij maatwerk AI-software: modelkeuze achter een abstractielaag, zodat een residency-eis geen herbouw wordt.

Zo kiezen wij, en waar ons belang zit#

Twee dingen die je van ons mag weten voordat je dit advies weegt.

We zijn Microsoft-reseller via Pax8 en kunnen Azure- en Microsoft 365-licenties leveren, dus bij een Azure-advies hebben wij een commercieel belang. En we bouwen standaard op Claude, omdat dat model in onze projecten het beste presteert op Nederlandstalig werk met veel context.

Die twee wijzen hier niet dezelfde kant op, en dat is precies waarom dit artikel bestaat.

Onze werkregel, in volgorde:

• Draait je organisatie al op Microsoft 365 en zijn GPT-modellen goed genoeg? Azure EU Data Zone, want dan valt je AI-verwerking onder dezelfde afspraken als de rest.
• Wil je Claude met EU-verwerking? Bedrock met een EU-profiel dat je vanuit Frankfurt aanroept, of Vertex met het eu-endpoint.
• Moet het nieuwste model op dag één? Dan kies je bewust voor een globale route en leg je dat vast in je DPIA.
• Is je hele stack al Google Cloud? Vertex met het eu-endpoint, en niet de Gemini Developer-API.

Houd er verder rekening mee dat artikel 50 van de EU AI Act, de transparantieplicht, sinds 2 augustus 2026 van kracht is en buiten het uitstel viel. Voor hoog risico verschoven de datums met het Digital Omnibus-pakket wel: 2 december 2027 voor wat onder bijlage III valt, 2 augustus 2028 voor bijlage I.

Welk model onder de AVG op welk plan mag, staat los van je cloudroute; dat behandelen we in AI en AVG: welk model is AVG-proof. Wat er naast de cloudroute meegaat, van de API-sleutel tot de logs, staat met een koppeling op Yuki als voorbeeld bij AI met je bedrijfsdata binnen de EER.

Hoe we dit in een project vastleggen#

Een route kiezen duurt een middag. Aantoonbaar maken dat hij klopt, duurt langer.

In onze AI-adviestrajecten zit dit in het readiness assessment van €3.500: nulmeting, gap-analyse en kansenlijst, met de routekeuze en de bewijsvoering erin.

Concreet leggen we per route drie dingen vast: de instelling zelf, de plek waar je hem controleert en de partij die je verwerkersovereenkomst tekent. Die drie zijn de kolommen uit de tabel bovenaan.

Twijfel je welke route bij jouw situatie past, of wil je een bestaande opzet laten toetsen? Leg de vraag telefonisch voor op 085 016 0118, of beschrijf je situatie kort via contact.

We kijken mee zonder dat daar meteen een traject uit hoeft te komen.

De rest van dit onderwerp, van modelkeuze tot kosten per aanbieder, staat gebundeld in onze vergelijking van AI-modellen.