ChatGPT of Gemini voor je bedrijf: wat is het verschil (2026)?

Een bedrijf op Google Workspace Business Standard betaalt op 18 september 2026 nul euro extra voor Gemini in Gmail, Documenten en Meet. Hetzelfde bedrijf betaalt voor ChatGPT Business €21 per medewerker per maand, bovenop het abonnement dat het al heeft.

Dat is niet omdat Google gul is en OpenAI duur. Het is omdat de twee producten op een andere manier worden verkocht, en wie dat verschil ziet, heeft de vergelijking al half gemaakt.

Hieronder leggen we de twee naast elkaar op de punten die voor een MKB-bedrijf tellen: wat een seat kost, welk model je krijgt, hoe diep de tool in je bestanden zit, welk contract eronder ligt, waar je data wordt verwerkt, hoe goed het Nederlands is en waar de limieten zitten. Elke rij in de tabel komt van een leverancierspagina die we op 18 september 2026 zelf hebben opgehaald.

Eén ding vooraf: CleverTech AI bouwt zijn eigen AI-oplossingen Claude-first en verkoopt geen van beide producten hier. Waar Claude in deze keuze past, staat in de voorlaatste sectie.

Twee verkoopmodellen: een functie in je suite tegenover een eigen werkruimte#

Google heeft geen prijspagina voor Gemini zakelijk. Op de prijspagina van Workspace staat Gemini bij elke editie als onderdeel van het pakket: Business Starter noemt "AI-assistent Gemini in Gmail" en "Chat met AI in de Gemini-app", Business Standard voegt daar Gemini in Documenten, Meet en de andere apps aan toe.

OpenAI verkoopt het omgekeerde. ChatGPT Business is volgens de Nederlandse prijspagina van OpenAI "een veilige werkruimte met context uit je bedrijf en flexibele licentietypen voor elk budget", en die werkruimte staat los van Google, Microsoft of welke suite dan ook.

Het praktische gevolg: bij Gemini kies je een Workspace-editie en krijg je de AI die daarbij hoort. Bij ChatGPT kies je per medewerker een seat, en de tool koppel je daarna aan de systemen waar je werk staat.

De vergelijkingstabel: Gemini in Workspace tegenover ChatGPT Business#

Dit is onze eigen tabel, samengesteld uit de leveranciersdocumentatie van 18 september 2026. De Workspace-prijzen gelden per gebruiker per maand bij een jaarcontract en zijn volgens de pagina "exclusief belastingen"; de ChatGPT-prijzen zijn de bedragen van de Nederlandse prijspagina bij jaarlijkse facturering, waar geen btw-vermelding bij staat.

Bronnen per rij: prijzen en functies van workspace.google.com/pricing en openai.com/chatgpt/pricing; modellen van de releasenotes van de Gemini-app en de modellenpagina van de Gemini API; contract en verwerking van de Workspace Privacy Hub, de lijst van data die onder data regions valt, de enterprise-privacypagina van OpenAI en Help Center-artikel 20001418; Nederlands van onze pagina over het beste AI-model voor Nederlands.

Hieronder lopen we de rijen één voor één na, want de tabel verbergt drie nuances die de keuze kantelen.

Prijs per seat: wat "inbegrepen" en "€21" precies betekenen#

De Workspace-prijzen van €6,80, €13,60 en €21,10 gelden bij een jaarcontract; de pagina zet daar "Bespaar 16% met een contract van 1 jaar" bij, dus het flexibele maandtarief ligt hoger. Voor nieuwe klanten toont de pagina daarnaast een tijdelijke korting op de eerste drie maanden, maar de badge wisselt per editie en per paginabezoek tussen 20, 30 en 50 procent en de banner noemt steeds het hoogste percentage van dat bezoek; het venster start na de proefperiode van 14 dagen en schuift dus mee met de bezoekdatum. De voetnoot noemt bovendien een introductieprijs gedurende 12 maanden voor de eerste 20 gebruikers.

Belangrijker dan de korting is de trede. Business Starter heeft Gemini alleen in Gmail en in de app met "basistoegang", en de rij "De krachtigste AI-modellen van Google voor complexe taken" staat op Starter als niet ondersteund; wie Gemini in Documenten en Spreadsheets wil, betaalt de €6,80 extra voor Standard.

Bij ChatGPT is de prijs op het oog eenvoudiger, maar er zit een omrekenverschil in. OpenAI noemt in het Help Center $20 per seat per maand bij jaarlijkse betaling en $25 bij maandelijkse; tegen de ECB-referentiekoers van 18 september 2026, 1 euro = 1,1460 dollar, is dat circa €17,45 en €21,82.

De Nederlandse prijspagina toont €21 en €26, zonder btw-vermelding. Die europrijs ligt dus boven de omgerekende dollarprijs, en of daar 21 procent btw in verwerkt zit, maakt OpenAI op de pagina niet duidelijk; reken voor je begroting met €21 en controleer de eerste factuur.

De andere ChatGPT-plannen, van Go tot Enterprise, vind je met europrijs op wat ChatGPT kost. De Workspace-treden en de aparte agent-app Gemini Enterprise staan uitgewerkt op wat Gemini voor bedrijven kost.

Modellen: bij ChatGPT kies jij, bij Gemini kiest de editie#

De prijspagina van OpenAI zet voor Business vijf modellen in de vergelijkingstabel: GPT-6 Astra, GPT-5.6 Sol, GPT-5.6 Sol Pro, GPT-5.6 Terra en GPT-5.6 Luna, elk met de aanduiding "Flexibel". Een medewerker kiest per gesprek, en de keuze bepaalt hoe snel de gebruikslimiet oploopt.

Welk OpenAI-model bij welk werk past, en waarom Astra niet altijd de beste keuze is, staat op welk OpenAI-model kies je.

Bij Gemini bepaalt de Workspace-editie de toegang, en het menu van de app loopt achter op de API. De releasenotes van de Gemini-app noemen op 18 september 2026 Gemini 3.6 Flash (sinds 21 juli 2026 "to all Gemini app users globally") en Gemini 3.1 Pro (sinds 19 februari 2026); Gemini 3.8 Flash staat wel op de modellenpagina van de API maar niet in de releasenotes van de app.

Een medewerker die in Workspace "Flash" kiest, werkt dus mogelijk met een oudere versie dan de software die je laat bouwen. Hoe de versies van de app en de API uit elkaar lopen, staat op welke Gemini-versies er zijn; de API-tarieven voor eigen software staan op wat de Gemini API kost.

Integratie en agents: in je bestanden zitten of ernaar koppelen#

Gemini zit ín de apps. De zijbalk in Documenten leest het document dat openstaat, Gemini in Gmail leest de thread, en volgens de Privacy Hub haalt Gemini alleen content op "that the user has access to"; een bestand waar de gebruiker geen rechten op heeft, blijft buiten de context.

ChatGPT zit ernaast en koppelt. De prijspagina belooft voor Business koppelingen met "Google Workspace, Slack, GitHub, Microsoft 365 en meer", extensies voor Excel, Word, PowerPoint en Google Sheets, en de functie Bedrijfskennis; de kennis van het model over je bedrijf komt uit die koppelingen en je uploads.

Voor een bedrijf op Google is dat een tweede route naar dezelfde bestanden. Voor een bedrijf op Microsoft 365 is het juist de reden om naar ChatGPT te kijken: ChatGPT koppelt aan Microsoft 365, Gemini in Workspace niet, want die vereist een Workspace-account.

Bij agents draaien de rollen om. Elke ChatGPT Business-seat bevat ChatGPT Work, Codex en "Agents voor aangepaste workflows in de werkruimte"; bij Google is Gemini Spark volgens de releasenotes van 30 juni 2026 een agent in de macOS-app, in het Engels en alleen voor Google AI Ultra-abonnees, en de agent-app Gemini Enterprise is een apart product met eigen prijs, dat op de Workspace-prijspagina niet voorkomt.

Wie agents wil die over bedrijfsdata heen werken, koopt dus bij OpenAI een seat en bij Google een tweede product. Of je daar überhaupt seats voor moet kopen, of een eigen AI-agent op je proces, is een aparte vraag die verderop terugkomt.

Verwerkersovereenkomst: één contract erbij, of geen#

Dit is het punt waar een privacy-officer als eerste naar kijkt. Gemini in Workspace valt onder de overeenkomst die je al met Google hebt, inclusief de Cloud Data Processing Addendum; de Privacy Hub schrijft dat "User prompts are considered customer data under the CDPA" en dat Workspace klantdata niet voor modeltraining gebruikt zonder "prior permission or instruction" van de klant.

Er komt dus geen nieuwe verwerker bij. Je verwerkingsregister verandert niet, en de subverwerkerslijst is dezelfde als voor Gmail en Drive; hoe dat per Gemini-route zit, van Workspace tot API, staat op Gemini en de AVG.

Bij ChatGPT Business tekent je bedrijf de Business Terms van OpenAI, en OpenAI schrijft op de enterprise-privacypagina dat het "a Data Processing Addendum (DPA) with customers for their use of ChatGPT Business, ChatGPT Enterprise, and the API" kan sluiten. Het Help Center voegt eraan toe: "OpenAI won't train on your workspace's data".

Dat is een volwaardige verwerkersovereenkomst, maar het is er wél een erbij: een nieuwe verwerker, een eigen beheerconsole en een eigen regel in je register. Welke DPA bij welk ChatGPT-plan hoort en wat je precies tekent, staat op de ChatGPT-verwerkersovereenkomst per abonnement.

Verwerking in de EU: dataregio tegenover opslagregio#

De twee leveranciers gebruiken woorden die op elkaar lijken en iets anders betekenen.

Google zet zowel de Gemini-app als "Google Workspace with Gemini" met "prompts and responses" op de lijst van data die onder data regions valt, bijgewerkt op 16 september 2026. Fundamental data regions zit volgens die pagina in Business Standard en Business Plus; Enterprise data regions in Enterprise Plus of de losse Data Regions-add-on, en Business Starter staat er niet bij.

Dezelfde pagina zegt ook wat er buiten valt: "logs or cached content". Neem dat over in je register, want "verwerking in de EU" geldt voor de inhoud en niet voor alle metadata eromheen.

OpenAI biedt Business iets smallers. Volgens Help Center-artikel 20001418 kies je tijdens de checkout een regio waar de content van je werkruimte in rust wordt opgeslagen, maar die keuze "does not include inference residency or determine where ChatGPT processes requests".

Bovendien wordt bij een regio buiten de VS "a copy of every prompt and response" voor beperkte tijd in de Verenigde Staten bewaard voor misbruikmonitoring, en OpenAI noemt de functie "rolling out gradually and is not yet available to all customers". Inferentieresidentie in Europa is voorbehouden aan Enterprise; die grens staat op ChatGPT Plus, Business of Enterprise.

Wie contractueel moet aantonen dat prompts in de EU worden verwerkt, komt bij Gemini op Business Standard verder dan bij ChatGPT Business. Hoe de vijf grote aanbieders op dit punt scoren, staat op welk AI-model AVG-proof is.

Nederlands: wat de leaderboard zegt en wat wij zelf hebben gemeten#

Geen van beide leveranciers publiceert een cijfer voor Nederlands. De enige doorlopende vergelijking is de Nederlandse leaderboard van EuroEval, het benchmark-raamwerk dat sinds 2021 wordt onderhouden door Dan Saattrup Smart en tot 2026 werd ontwikkeld bij het Alexandra Institute met geld uit het EU Horizon-project TrustLLM.

Die lijst wordt op 19 september 2026 aangevoerd door Gemini 3.7 Flash, met Gemini 3.6 Flash als tweede en GPT-5.6 Sol als hoogste OpenAI-model op de derde plaats; de scores en de negen Nederlandse datasets staan op onze pagina over het beste AI-model voor Nederlands. Let op de versie: 3.7 Flash zit op die datum niet in het menu van de Gemini-app, dus de leaderboard zegt iets over Google als modelmaker en niet over wat je medewerker in Documenten krijgt.

Onze eigen test op zakelijk Nederlands draaide alleen op Claude-modellen; wij hebben geen eigen meting van Gemini of GPT en beweren daarover dus niets. Voor deze keuze is het eerlijke antwoord dat beide op Nederlands ruim voldoende zijn voor mail en documenten, en dat je bij juridische of medische teksten zelf een steekproef doet met je eigen stukken.

Limieten: een venster van vijf uur tegenover een editiegrens#

ChatGPT Business Standard werkt met een gebruiksvenster van vijf uur; de prijspagina omschrijft Premium als "5x meer gebruik dan met de Standard-licentie, zonder limiet van 5 uur". Gewoon tekstchatten is onbeperkt "onder voorbehoud van maatregelen tegen misbruik", de grenzen zitten op de denkmodellen, ChatGPT Work en Codex.

Hoeveel een Standard-seat per model werkelijk krijgt en wanneer Premium loont, staat per plan op de ChatGPT-limieten per abonnement.

Google publiceert voor Gemini in Workspace geen berichtenaantal. De prijspagina onderscheidt "basistoegang" (Starter) van "uitgebreide toegang" (Standard en hoger) tot de Gemini-app, en het enige harde getal staat bij Gemini Notebook: 3 audio-overzichten per dag op Starter, 20 per dag daarboven.

Voor een zware gebruiker is dat een wezenlijk verschil. Bij ChatGPT koop je meer limiet met een Premium-seat van €105; bij Gemini koop je hem met een hogere Workspace-editie, en boven Standard levert die editie geen extra Gemini op, alleen meer beveiliging en opslag.

Beslissen per situatie#

De vraag in de titel krijgt in een gesprek bijna altijd een antwoord met een voorwaarde erin. Dit is de volgorde waarin wij die voorwaarden afgaan.

De derde rij is in de praktijk de vaakst gekozen combinatie, en hij werkt alleen omdat ChatGPT aan Workspace koppelt. Wie de vergelijking breder wil, naar Claude, Copilot en Mistral, vindt de vijf aanbieders per werksoort op welk AI-model past bij mijn bedrijf, onderdeel van onze index over AI-modellen vergelijken.

Rekenvoorbeeld: 25 medewerkers op Workspace en op Microsoft 365#

De bedragen hieronder vormen een rekenvoorbeeld met lijstprijzen van 18 september 2026 en zijn geen meting bij een klant. Alle bedragen zijn per maand exclusief btw bij jaarlijkse facturering; voor ChatGPT rekenen we met de €21 en €105 van de Nederlandse prijspagina.

Bedrijf A werkt al op Google Workspace Business Standard. Vijf van de 25 medewerkers schrijven en analyseren de hele dag, de rest werkt vooral in mail, agenda en documenten.

Route A3 is wat de beslistabel adviseert. Route A4 kost evenveel als ChatGPT voor het hele bedrijf en is alleen te verdedigen als die vijf dagelijks tegen het venster van vijf uur aanlopen.

Bedrijf B werkt op Microsoft 365 en heeft geen Workspace. Gemini zit hier nergens in, en de manieren om hem alsnog te krijgen zijn allemaal omwegen.

Route B1 is op papier het goedkoopst en in de praktijk de slechtste: een tweede kantoorsuite naast Microsoft 365 voor een zijbalk die niet in Word en Outlook zit. Route B2 valt af omdat Google AI Pro een consumentenplan is zonder de Workspace-verwerkersovereenkomst, en duurder dan ChatGPT Business.

Voor bedrijf B is de werkelijke vergelijking dus ChatGPT tegenover Copilot, niet ChatGPT tegenover Gemini. Wie de complete AI-begroting wil overzien, seats én eigen bouw, vindt die opbouw in het kostenoverzicht voor AI in bedrijven.

Waar Claude in dit plaatje past#

Wij bouwen onze eigen AI-oplossingen Claude-first, en dat zeggen we er bij een vergelijking van twee andere leveranciers eerlijk bij. Voor medewerkers in Gmail en Documenten verandert dat niets: daar is Gemini de logische keuze, en Anthropic heeft geen zijbalk in Workspace.

Claude Team wordt interessant in twee rijen van de beslistabel: het team dat een vast model met eigen verwerkersovereenkomst wil, en het team dat agents op eigen data bouwt. Hoe Claude Team zich tot ChatGPT Business verhoudt, staat op Claude tegenover ChatGPT zakelijk; de afweging tegen Gemini staat op Claude of Gemini zakelijk.

Wat wij doen rond deze keuze#

De keuze tussen Gemini en ChatGPT is zelden een tool-vraag alleen; meestal is het de vraag welke suite je hebt, welke vijf mensen meer nodig hebben en welke processen helemaal geen seat verdienen. Dat brengen we in kaart met de prijsband van onze dienstpagina voor AI-advies:

• Halve dag workshop voor je team, met beide tools op jullie eigen documenten: vanaf €950.
• AI readiness assessment vóór een uitrol met bedrijfsdata: €3.500 vaste projectprijs voor nulmeting, gap-analyse en kansenlijst.
• Focused roadmap voor twee of drie initiatieven, elk met business case en fasebudget: €5.000 tot €7.500.

Weet je niet zeker in welke rij van de beslistabel je bedrijf valt? Stuur ons via contact welke suite je gebruikt en hoeveel mensen dagelijks met AI werken, of bel 085 016 0118; we leggen er dan de route uit het rekenvoorbeeld naast die bij jullie past.