Welke AI-modellen zijn er in 2026 en wie zit erachter?

Microsoft Copilot staat in vrijwel elk Nederlands overzicht van AI-modellen, en hoort er strikt genomen niet in. Microsoft schrijft zelf dat Copilot standaard een realtime-router gebruikt die per prompt bepaalt welk onderliggend model draait (Microsoft Learn, 2026).

Dat ene detail zegt veel over hoe je zo'n lijst moet lezen. Wat een bedrijf koopt is zelden "een model": het is een model, een versie, een plek waar het draait en een abonnement of API-tarief, en die vier lopen per maker anders.

Daarom staat hieronder geen lijst van dertig namen, maar één tabel met de zeven families die er voor een Nederlands bedrijf toe doen. Elke rij is op 18 september 2026 bij de maker zelf nagekeken, met de bron erbij.

Deze pagina beschrijft; kiezen doe je op de keuzepagina welk AI-model het beste is voor jouw bedrijf, met een keuzetabel taak × model × prijs. Alle andere vragen over modellen, kosten en AVG staan bij elkaar in onze index over AI-modellen vergelijken.

De zeven AI-modelfamilies op een rij (stand 18 september 2026)#

Dit is onze eigen overzichtstabel. De kolom "waar het draait" beschrijft de route die een EU-bedrijf heeft om het model met bedrijfsdata te gebruiken; de instapprijs is het goedkoopste zakelijke plan met verwerkersovereenkomst, of de goedkoopste API-route als er geen seat-plan bestaat.

Bronnen per rij, alle opgehaald op 18 september 2026: OpenAI modeloverzicht, dataresidentie en ChatGPT Business; Anthropic modeloverzicht, dataresidentie en plannen; Google modellen en Workspace-prijzen; Microsoft Copilot-overzicht en Copilot-prijzen; Mistral modellen, API-prijzen en Le Chat-plannen; Meta Llama 4 en licentie; DeepSeek modellen en prijzen.

Drie dingen vallen op zodra je de rijen naast elkaar legt.

Van de zes makers zit er precies één in de EU. Elke Amerikaanse maker heeft inmiddels wél een EU-route, maar bij Anthropic loopt die niet via de eigen API en bij OpenAI niet via het ChatGPT-abonnement.

De instapprijs voor een zakelijke seat is bij OpenAI, Anthropic en Mistral vrijwel gelijk, rond de 25 dollar; Google en Microsoft rekenen in euro en zitten lager, maar bij Microsoft komt de Microsoft 365-licentie er nog bij.

En twee van de zeven families kosten geen licentie: Llama en de open-weight Mistral-modellen download je, en dan betaal je in GPU's en beheer in plaats van in seats.

Wat een zakelijke seat kost, omgerekend naar euro#

De makers rekenen in dollars of euro's en tonen prijzen zonder belasting. Onderstaande omrekening is van ons, tegen de ECB-referentiekoers van 18 september 2026 (1 euro = 1,146 dollar, Europese Centrale Bank); btw staat apart.

Bij OpenAI en Anthropic zakt de seat naar $20 bij jaarbetaling; bij Microsoft is de jaarprijs juist de basis en kost maandelijks betalen €21,84. De euro-bedragen zijn indicatief: de maker rekent bij betaling in een andere valuta zijn eigen koers.

Wat je voor die seat precies krijgt aan limieten en modellen verschilt sterk per maker. Dat staat per aanbieder uitgewerkt in wat Claude kost, wat ChatGPT kost, wat een Copilot-licentie kost en wat Gemini voor bedrijven kost.

Per maker: wie het is en wat er nu draait#

Hieronder per maker één stand van zaken, geen releasegeschiedenis. Welke versies elkaar opvolgden en wat elke versie precies kan, komt op de versiepagina's per leverancier in deze kennisbank.

OpenAI: GPT-6 Astra en de GPT-5.6-lijn#

OpenAI is het bedrijf achter ChatGPT en de GPT-modellen. Het topmodel is GPT-6 Astra, door OpenAI omschreven als "our most capable model, built for the hardest end-to-end work" (OpenAI, 2026).

Daaronder staat de GPT-5.6-lijn in drie klassen: Sol als het zware werkpaard, Terra als balans tussen kwaliteit en kosten, Luna voor goedkope bulk. De namen worden uitgelegd in ons artikel over GPT-5.6.

Alle vier hebben een contextvenster van 1,05 miljoen tokens. Via de API kost Astra $10 per miljoen inputtokens en $50 per miljoen outputtokens; Sol kost $4 en $20, Terra $2 en $12, Luna $0,20 en $1,20.

Wat de sprong naar Astra in de praktijk kost, en welke twee tariefvallen in de factuur zitten, staat in GPT-6 Astra: wat het echt kost.

EU-route. Op de API kies je per project een regio; "Europe (EEA + Switzerland)" ondersteunt zowel regionale opslag als regionale verwerking (OpenAI, 2026). In ChatGPT Business traint OpenAI niet op je data, maar kies je geen regio.

Anthropic: Claude Fable 5.1, Opus 5, Sonnet 5 en Haiku 4.5#

Anthropic maakt Claude, de familie waarmee wij zelf het meest bouwen. De actuele lijn telt vier modellen: Fable 5.1 voor zwaar redeneerwerk en lange agent-taken, Opus 5 voor complex codeer- en bedrijfswerk, Sonnet 5 als combinatie van snelheid en kwaliteit, Haiku 4.5 als snelste (Anthropic, 2026).

Opvallend is Anthropics eigen advies: begin met Opus 5 en ga pas naar Fable 5.1 als je evaluaties op Opus 5 tekortschieten. Het duurste model is dus uitdrukkelijk niet het standaardmodel.

De API-prijzen per miljoen tokens: Fable 5.1 $10 en $50, Opus 5 $5 en $25, Sonnet 5 $2 en $10, Haiku 4.5 $1 en $5. Fable 5.1, Opus 5 en Sonnet 5 hebben een contextvenster van 1 miljoen tokens; Haiku 4.5 heeft 200.000.

Wat de jongste release verandert aan de rekening, met de cache-korting die niet voor iedereen uitpakt, staat in Claude Fable 5.1: wat er nieuw is en wat het kost.

EU-route. De Claude API kent twee inferentieregio's, "global" en "us"; een EU-optie ontbreekt (Anthropic, 2026). Wie EU-verwerking nodig heeft, draait Claude via Google Cloud Vertex of Amazon Bedrock, waar de regio door het endpoint wordt bepaald.

Google: Gemini 3.1 Pro en Gemini 3.8 Flash#

Google voert twee lijnen naast elkaar. Gemini 3.1 Pro is het Pro-model voor complexe taken en staat in de documentatie nog als preview; Gemini 3.8 Flash is het nieuwste Flash-model, door Google gepositioneerd voor software engineering en autonome agents (Google, 2026).

Op prijs is het verschil groot. Gemini 3.1 Pro kost $2 per miljoen inputtokens en $12 per miljoen outputtokens tot 200.000 tokens per prompt; Gemini 3.8 Flash kost $0,75 en $3,75, een actietarief dat op 1 januari 2027 verdubbelt naar $1,50 en $7,50 (Google, 2026).

Voor medewerkers zit Gemini in elk Workspace-abonnement; vanaf Business Standard (€13,60 per gebruiker per maand, exclusief btw) werkt het in Gmail, Documenten en Meet (Google Workspace, 2026). Welke editie welke Gemini-functies krijgt, staat in wat Gemini voor bedrijven kost.

EU-route. Via Google Cloud kies je een EU-regio voor de API; binnen Workspace vallen de Gemini-functies onder de Workspace-voorwaarden en de verwerkersovereenkomst die je daar al hebt.

Microsoft: Copilot is een laag, geen model#

Microsoft heeft geen frontier-model in deze lijst, en dat is geen tekortkoming maar een keuze. Microsoft 365 Copilot zet een router over Microsoft 365 die per prompt een onderliggend model kiest, met een keuzemenu "Quick response" en "Think deeper" voor wie zelf wil sturen (Microsoft Learn, 2026).

Achter die router zitten volgens Microsofts privacydocumentatie modellen van derden "zoals Anthropic- en OpenAI-modellen", die een beheerder aan of uit kan zetten, plus modellen die Microsoft zelf host en beheert (Microsoft Learn, 2026). Anthropic-modellen zijn alleen beschikbaar in de daarvoor gelicentieerde ervaringen, en een versienummer voor "Copilot" bestaat daardoor niet.

Copilot Bedrijven kost €18,20 per gebruiker per maand bij jaarbetaling, met een actieprijs van €15,60 tot en met 31 december 2026, altijd bovenop een geschikt Microsoft 365-plan (Microsoft, 2026). Copilot Chat zit zonder meerprijs in het abonnement, maar werkt dan alleen met webdata en wat je zelf in de prompt zet.

EU-route. EU-verkeer blijft binnen de EU Data Boundary, met één uitzondering die Microsoft zelf noemt: "Models provided by Anthropic as a subprocessor are currently excluded from the EU Data Boundary" (Microsoft Learn, 2026). Daarom staan Anthropic-modellen voor klanten binnen de EU Data Boundary en in het VK standaard uit; een beheerder moet ze bewust aanzetten (Microsoft Learn, 2026).

De volledige licentieladder, inclusief de basislicentie die je erbij nodig hebt, staat in wat een Copilot-licentie kost.

Mistral AI: de Europese maker met open gewichten#

Mistral AI uit Parijs is de enige maker in deze lijst met hoofdkantoor in de EU. Het frontier-model is Mistral Medium 3.5; Mistral Large 3 en Small 4 zijn open-weight onder Apache 2.0 en dus ook zelf te hosten (Mistral, 2026).

De API-prijzen liggen ver onder die van de Amerikaanse topmodellen: Medium 3.5 kost $1,50 per miljoen inputtokens en $7,50 per miljoen outputtokens, Large 3 $0,50 en $1,50, Small 4 $0,15 en $0,60 (Mistral, 2026). Le Chat Team kost $24,99 per gebruiker per maand met een minimum van $50 (Mistral, 2026).

EU-route. Op de API kies je per request een globaal of een EU-endpoint; de regionale verwerking kost 10% extra. Dat Mistral Europees is, maakt het niet automatisch de AVG-keuze; de afweging per aanbieder staat in welk AI-model AVG-proof is.

Meta en DeepSeek: de open modellen#

Meta's Llama 4 komt in twee varianten, Scout (met een contextvenster van 10 miljoen tokens) en Maverick, allebei als download (Meta, 2026). De Llama 4 Community License staat commercieel gebruik toe; alleen wie meer dan 700 miljoen maandelijkse gebruikers heeft, moet apart een licentie bij Meta aanvragen (Meta, 2026).

DeepSeek voert twee modellen op zijn API: V4 Pro en V4.1 Flash, beide met een contextvenster van 1 miljoen tokens. V4 Pro kost in de piekuren $1,32 per miljoen inputtokens en $3,96 per miljoen outputtokens; daarbuiten de helft (DeepSeek, 2026).

Welke open modellen voor een bedrijf serieus te nemen zijn, wat GPU-infrastructuur realistisch kost en vanaf welk volume zelf hosten loont, staat in open-source AI-modellen voor bedrijven. Hier volstaat één regel: gratis gewichten zijn geen gratis model.

Model, versie, laag en tool: vier woorden die door elkaar lopen#

Een familie is de naam op de doos: GPT, Claude, Gemini. Een versie is wat er vandaag draait: GPT-6 Astra, Claude Opus 5.

Een laag zoals Copilot koopt modellen in en verpakt ze in bestaande software. Een tool zoals een chatbot-bouwer of een transcriptiedienst draait op een van de families hierboven, vaak zonder dat je het ziet.

Die laatste categorie staat bewust niet in deze tabel. Welke AI-tools er voor bedrijven zijn en wat ze kosten, is een andere vraag en heeft een eigen overzicht van AI-tools.

Wat de tabel niet vertelt#

Nieuwer is niet beter voor jouw werk. Anthropic adviseert zelf om met Opus 5 te beginnen en OpenAI wijst Terra aan voor wie kosten en kwaliteit wil balanceren. Het topmodel van een maker is het antwoord op een benchmark, niet op jouw takenlijst.

Een versiesprong zegt niets over de prijs. GPT-6 Astra kost tweeënhalf keer GPT-5.6 Sol op dezelfde API, en Gemini 3.8 Flash verdubbelt in prijs zodra het actietarief op 1 januari 2027 afloopt. Wie een model in software vastzet, zet ook een prijspad vast.

Hetzelfde model heeft drie adressen. Claude Opus 5 draait op de Claude API, op Vertex, op Bedrock en op Microsoft Foundry, telkens met een andere verwerker en een ander contract. Voor het model maakt dat niets uit; voor je DPIA alles.

Een blokkade is niet theoretisch. Op 12 juni 2026 schortte Anthropic op last van een Amerikaans exportcontroledirectief alle toegang tot Claude Fable 5 op (Anthropic, 2026); op 1 juli 2026 ging het model weer aan. Wat dat betekent voor bedrijven die op één model bouwen, staat in Claude Fable 5 geblokkeerd.

Hoeveel Nederlandse bedrijven dit al gebruiken#

Volgens het CBS (2026) gebruikte in 2025 33% van de bedrijven met tien of meer werkzame personen een of meer AI-technologieën, tegen 23% in 2024 en 14% in 2023.

De informatie- en communicatiesector loopt voorop met 70%; horeca, transport en bouw zitten tussen 16 en 21%. Tekstgeneratie, het werk waar deze zeven families voor gemaakt zijn, gebruikte 16% van de bedrijven.

Die groei van tien procentpunt per jaar is de reden dat deze tabel een bijgewerkt-datum heeft. Wat hier staat, geldt op 18 september 2026 en krijgt elk kwartaal een controle op versies, routes en prijzen.

Waar wij mee bouwen, en wat advies kost#

Bij CleverTech AI bouwen we Claude-first: Claude Opus 5 en Sonnet 5 zijn ons startpunt, Fable 5.1 alleen waar het redeneerwerk dat vraagt. Dat is een keuze op codeerkwaliteit en documentwerk, geen exclusiviteit; in dezelfde software draaien waar nodig GPT-5.6 Terra of Mistral Small 4 voor goedkoop volumewerk.

Tegelijk zijn we Microsoft-reseller via Pax8 en verkopen we Microsoft 365- en Copilot-licenties. Als een klant al op Microsoft 365 draait, wegen we Copilot dus mee als optie, en dat vermelden we liever vooraf dan dat je het achteraf leest.

Wil je de modelkeuze onderbouwd maken, dan is ons AI-advies daarvoor bedoeld: losse onderdelen vanaf €950, een readiness assessment voor €3.500 en complete adviestrajecten van €3.500 tot €22.500, telkens tegen een vaste projectprijs vooraf. Wat AI daarna per vorm kost, van abonnement tot maatwerk, staat in wat AI kost voor bedrijven.

Liever eerst een half uur sparren over welke rij uit de tabel bij jouw team past? Bel 085 016 0118 of laat een bericht achter via contact; je krijgt binnen twee werkdagen een concreet antwoord.

Van overzicht naar keuze#

Deze pagina beantwoordt de vraag welke modellen er zijn. De vervolgvraag, welk model bij welk werk past, staat op welk AI-model het beste is voor jouw bedrijf: daar wordt dezelfde lijst een keuzetabel met vier stappen.

Wie al weet welke maker het wordt, gaat door naar de kostenpagina van die maker hierboven. Wie eerst wil weten of het überhaupt mag met klantgegevens, begint bij welk AI-model AVG-proof is.

Veelgestelde vragen over AI-modellen#

De vragen die we het vaakst krijgen als een bedrijf voor het eerst een model kiest. Alle versies en prijzen hebben peildatum 18 september 2026.